Kiến Thức DJI
Kính Lọc ND Cho Flycam Và Osmo DJI: Chọn Đúng Số ND Theo Quy Tắc 180 Độ
Cùng một khung cảnh, cùng một chiếc flycam, nhưng video của người này mượt như phim còn video của người kia thì cứng, giật và cháy sáng ở vùng trời. Khác biệt nhiều khi không nằm ở máy mà nằm ở một miếng kính nhỏ gắn trước ống kính: kính lọc ND.
Đây là món phụ kiện rẻ nhất nhưng thay đổi chất lượng hình nhiều nhất. Bài viết này chúng tôi giải thích ND làm gì, quy tắc 180 độ là gì, và cách chọn đúng số ND theo điều kiện ánh sáng thực tế ở miền Tây.
Kính lọc ND làm gì?
ND là viết tắt của Neutral Density — kính giảm sáng trung tính. Hiểu đơn giản, nó giống như cặp kính râm cho ống kính: chặn bớt lượng ánh sáng đi vào cảm biến mà không làm đổi màu khung hình.
Vì sao phải chặn bớt sáng khi ai cũng muốn hình sáng đẹp? Vì trong quay video, độ sáng không chỉ do ánh sáng quyết định mà còn do tốc độ màn trập (shutter speed). Khi trời nắng gắt, máy buộc phải tăng tốc độ màn trập lên rất cao — 1/1000, 1/2000 giây — để hình không bị cháy. Ảnh tĩnh thì không sao, nhưng video quay ở shutter quá nhanh sẽ mất đi độ nhoè chuyển động tự nhiên, khiến từng khung hình sắc nét một cách khô cứng và mắt người xem cảm thấy giật.
ND cho phép bạn giữ shutter ở mức “đúng” mà vẫn không cháy sáng. Đó là toàn bộ câu chuyện.
Quy tắc 180 độ: con số cần nhớ
Quy tắc 180 độ nói rằng tốc độ màn trập nên bằng khoảng gấp đôi số khung hình mỗi giây. Cụ thể:
| Quay ở | Shutter nên đặt | Kết quả |
|---|---|---|
| 24 fps (cảm giác điện ảnh) | 1/50 giây | Chuyển động mềm, giống phim |
| 30 fps (video phổ thông) | 1/60 giây | Mượt, hợp YouTube, TikTok |
| 60 fps (quay slow motion nhẹ) | 1/120 giây | Mượt khi làm chậm 2 lần |
| 120 fps (slow motion mạnh) | 1/240 giây | Cần rất nhiều ánh sáng |
Vấn đề là: giữa trưa nắng Cà Mau, nếu bạn ép shutter xuống 1/50 thì hình trắng xoá ngay lập tức. ND chính là thứ kéo độ sáng xuống để bạn giữ được con số đó.
Chọn số ND theo điều kiện ánh sáng
Số đi kèm ND cho biết mức giảm sáng. ND8 giảm 3 khẩu (stop), ND16 giảm 4 khẩu, ND32 giảm 5 khẩu, ND64 giảm 6 khẩu. Số càng lớn càng tối. Bảng dưới đây là điểm xuất phát thực tế mà chúng tôi hay khuyên khách:
| Điều kiện | Khung giờ ở miền Tây | ND gợi ý |
|---|---|---|
| Trời nhiều mây, sáng sớm, chiều muộn | Trước 8h, sau 16h30 | Không cần ND hoặc ND8 |
| Nắng vừa, có mây rải rác | 8h – 10h, 15h – 16h30 | ND16 |
| Nắng gắt, trời trong | 10h – 15h | ND32 |
| Nắng chói phản chiếu mặt nước, bãi bồi, vuông tôm | 11h – 14h | ND64 |
Cách dùng thực tế rất đơn giản: gắn thử một kính, mở khẩu độ và ISO về mức gốc, rồi chỉnh shutter. Nếu shutter vẫn phải để nhanh hơn 1/60 mà hình mới không cháy, hãy đổi lên ND số lớn hơn. Nếu ngược lại, shutter đã chạm 1/50 mà hình vẫn tối, đổi xuống ND số nhỏ hơn.
Mẹo tiết kiệm: mua bộ ND16/32/64 là bao phủ được gần như toàn bộ tình huống ban ngày. Bộ ND4/8 chỉ thật sự hữu ích khi quay lúc hoàng hôn hoặc trong ngày âm u.
ND với Osmo Pocket, Osmo Action và gimbal
Không chỉ flycam mới cần ND. Osmo Pocket và Osmo Action đều có bộ kính ND gắn nam châm hoặc ngàm riêng, và cần dùng cùng lý do: giữ shutter ở 1/50 hoặc 1/60 khi quay ngoài trời. Nếu bạn quay vlog đi biển, đi rừng ngập mặn, hoặc quay cảnh trên ghe giữa trưa, khác biệt giữa có và không có ND là rất rõ.
Với máy quay gắn trên gimbal như dòng RS, ND lại càng quan trọng vì bạn đã đầu tư để có chuyển động mượt — sẽ rất phí nếu shutter quá nhanh làm mất đi độ mềm đó.
Những lỗi hay gặp khi dùng ND
- Để máy ở chế độ Auto rồi gắn ND. Máy sẽ tự bù sáng bằng cách hạ shutter hoặc tăng ISO, và bạn mất luôn mục đích ban đầu. Phải chuyển sang chế độ chỉnh tay (Pro/Manual) và khoá shutter.
- Gắn ND quá tối rồi tăng ISO để bù. Đây là đi lùi: ISO cao sinh nhiễu. Hãy đổi sang ND nhẹ hơn.
- Quên tháo ND khi trời chuyển tối. Cảnh hoàng hôn với ND64 gắn sẵn sẽ tối và nhiễu nặng.
- Gắn không chặt trước khi cất cánh. Kính rơi giữa chừng vừa mất kính vừa nguy hiểm. Luôn kiểm tra bằng cách xoay nhẹ trước khi bay.
- Dùng ND kém chất lượng. Kính rẻ thường ngả xanh hoặc ngả tím, làm hỏng màu và khó chỉnh lại khi hậu kỳ.
Câu hỏi thường gặp
Máy có khẩu độ thay đổi được thì còn cần ND không?
Vẫn cần. Khép khẩu nhỏ lại đúng là giảm sáng, nhưng khép quá nhỏ sẽ làm hình mềm đi do hiện tượng nhiễu xạ, và độ sâu trường ảnh cũng thay đổi. ND giảm sáng mà không đụng đến hai yếu tố đó.
ND có làm giảm độ nét không?
Kính tốt thì gần như không ảnh hưởng. Kính kém thì có, thường thấy rõ ở rìa khung hình. Đây là lý do nên mua ND chính hãng hoặc thương hiệu uy tín đúng ngàm cho từng model.
ND khác gì kính CPL?
CPL là kính lọc phân cực, dùng để khử chói và phản xạ trên mặt nước, làm trời xanh đậm hơn. ND chỉ giảm sáng. Quay trên vuông tôm hay sông rạch, nhiều người dùng loại ND/CPL kết hợp để vừa giảm sáng vừa bớt loá mặt nước.
Mua ND cho model nào thì dùng chung được không?
Không. Mỗi dòng máy có ngàm và kích thước riêng — ND của Mini không lắp được cho Air hay Mavic. Khi mua, bạn cần nói rõ tên model để chọn đúng bộ.
Chọn bộ ND đúng cho máy của bạn
Nếu bạn không chắc máy mình dùng bộ ND nào, cứ nhắn tên model cho chúng tôi, sẽ có người kiểm tra và tư vấn giúp. Bạn có thể xem thêm tại mục phụ kiện DJI chính hãng hoặc tham khảo các dòng máy tại flycam DJI.
Tawin Thế Giới Số Cà Mau – đại lý uỷ quyền chính hãng DJI, 100 Ngô Quyền, phường An Xuyên, tỉnh Cà Mau (đối diện UBND TP. Cà Mau). Hotline 0949 211 242 – 0839 211 242, mở cửa 7h30 – 17h. Mang máy ra cửa hàng, chúng tôi gắn thử và chỉnh máy giúp bạn ngay tại chỗ.
